“Uşaqlar üçün yazan şairlər yox dərəcəsindədir”
Tarix: 17.03.2014 | Saat: 22:48:00 | E-mail | Çapa göndər


Rəşid Şəfəq: “Uşaq mahnıları az yazılsa da çox böyük dinləyici kütləsinə malikdir”

Müsahibimiz dahi bəstəkar Qara Qarayevin tələbəsi, ömrünün 60 ilindən çoxunu uşaq yaradıcılığına həsr edən, uşaq operası və operettası, 15-dən artıq muzikılların müəllifi, 800-dən artıq uşaq və gənclər üçün mahnıların müəllifi, Respublikanın Əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvü Rəşid Şəfəqdir:

- Rəşid müəllim, siz musiqi mədəniyyətimizdə uşaq musiqisi yaradıcılığına töhfələr bəxş edən bəstəkarlarımızdan birisiniz. Müasir dövrümüzdə uşaq yaradıcılığına yanaşmalar, bu gün bəxş edilən töhfələr sizi qane edirmi?
- Doğrusunu desəm, xeyr. Çünki bu gün uşaq musiqi yaradıcılığı çox acınacaqlı vəziyyətdədir. Vaxtilə bütün musiqi məktəblərində xor dərnəkləri var idi. Hər il müsabiqələr, festivallar keçirilirdi. Sovet dövründə də uşaq repertuarı üçün mahnı bəstələyən bəstəkarlar az idi. Lakin uşaq repertuarı üçün mahnı bəstələyən bütün bəstəkarlara diqqət xüsusilə böyük idi. O zamanlar uşaq mahnılarını efirə vermək, cəmiyyətə təqdim etmək üçün geniş imkanlar yaranardı. Ancaq çox təəssüflər olsun ki, bu cür imkanlar artıq yoxdur.
Mən qısaca bir haşiyədən çıxmaq istəyirəm. 1951-ci ildə bəstəkar Aleksandr Yurlov musiqi məktəblərini sinif-sinif gəzib, səsi olan uşaqları xor dərnəyi üçün toplayırdı. Mən o vaxt Konservatoriyanın nəzdində Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində oxuyurdum. Bizim sinfə seçim gəldikdə mən və dostum Vaqif Mustafazadə xor dərnəyi üçün seçildik. Mən çox həvəslə xor dərnəyinə gedirdim. Bir gün Aleksandr Yurlov “Sülh haqqında pioner marşı”, bu gün isə “Sülh haqqında marş”, mahnısını qısa müddətə öyrətdi. Bu görkəmli bəstəkarımız Qara Qarayevin yeganə uşaqlar üçün bəstələdiyi mahnıdır. Biz bu mahnını o zaman Qara Qarayevin fortepiano müşayiəti ilə ifa etdik. Xorun ifasında mahnı böyük alqışlarla qarşılandı. Qara müəllim piano qarşısından qalxıb bizim ifamızı yüksək qiymətləndirdi. Birdən üzünü tutub bizə “Nə istəyirsiniz? ” ,- dedi. Mən isə yerimdən dinlənib “Bir də oxumaq istəyirik. Siz bizi pianoda gözəl müşayiət etdiniz” ,- dedim.
Bir sözlə onu ifadə edim ki, uşaq mahnıları az yazılsa da çox böyük dinləyici kütləsinə malikdir. Keçən əsrin 80-90-cı illərinə nəzər salsaq, görərik ki, uşaq repertuarları çox böyük auditoriya qarşısında vüsət alırdı. Uşaq bağçaları, orta məktəblər, musiqi məktəblərinin dərs proqramlarında, konsert nömrələrində uşaq mahnılarına xüsusi diqqət ayırırdılar.
İlk mahnım 1949-cu ildə yazdığım “Violonçel üçün elegiya” dır. Mən o vaxt musiqi məktəbinin nəzdində uşaq yaradıcılıq sinfində oxuyurdum. Orada ilk yaradıcılıq addımlarını atan uşaqlar təhsil alırdı.
- Müasir dövrdə bəstəkarlar uşaq mahnılarına niyə müraciət etmirlər?
- Edirlər. Amma demək olar ki, yaxşı şeirlər də yox dərəcəsindədir. Abdulla Şaiqin şeirlərinə mahnı bəstələməyə mən təşəbbüs göstərdim. 1956-cı ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyində onu görəndə dedim ki, şeirlərinizə mahnı bəstələmək istəyirəm. O, məşhur “Ana Vətən” şeirini mənə verdi və dedi ki, mənim ürəyimcə olan mahnı yoxdur, yaz. Mən də mahnını yazdım. Bu mahnı Respublika Pioner məktəblilərinin I Mahnı bayramında on min nəfərlik xor tərəfindən ifa olundu. Bu mahnını Əfsər Cavanşirovun “Bənövşə” uşaq xoru onun rəhbərliyi altında Azərbaycanın bölgələrinə olan səfərləri zamanı da ifa ediblər. 1976-cı ildə mahnımı, keçirilən II Mahnı bayramında on beş min nəfərlik xor qrupu ifa etdi. Həmin ildə də “Ana Vətən” mahnım böyük alqışlarla dinlənildi.
Mən o dövrlərdə Maarif Nazirliyinin Estetik tərbiyə və metodika şöbəsində musiqi metodisti vəzifəsində çalışırdım. Deyə bilərəm ki, o vaxt musiqi məktəblərində xor qrupu olmayanda həmin məktəb cəzalanırdı. Hər bir musiqi məktəbinin yarı faizi öz fəaliyyətinə büdcədən məvacib ayırırdı. Bu artıq ümumi qayda idi.
Bu gün dərsliklərə uşaq mahnıları salınır. Lakin bu mahnılar həm köhnə, həm də dövrlə uyğunlaşmır. Çünki o zaman Abdulla Şaiq kimi böyük şairlərimiz uşaqlar üçün şeirlər, hekayələr yazırdılar. Mən Abdulla Şaiqin sözlərinə bir çox mahnılar bəstələmişəm. İlk səhnəlik əsərimi də “Tülkü Həccə gedir ” şeirinə bəstələdim. Sonralar ona cizgi filmi də çəkildi. Daha sonra mən şair Hikmət Ziya ilə də əməkdaşlıq etdim. Bilirdim ki, bu, nəğməkar şair idi.
Həmçinin, Rüfət Əhmədzadə, Zeynal Cabbarzadə, Teymur Elçini də qeyd edim ki, Abdulla Şaiq yaradıcılığının davamçısıdır. Bu gün isə İlyas Tapdıq, Zahid Xəlili qeyd etmək istəyirəm ki, onlar yaradıcılıqlarında uşaq mahnılarına xüsusi yer ayırırlar.
Çox təəssüf ki, bu günün uşaqlarının güclü inkişafı üçün satirik şeirlər yazılmır. Ancaq uşaqlar üçün yazan şairlər yox dərəcəsindədir.
Xəyalə GÜNƏŞ




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
20.09.2019
“Bunu belə zənn edənlərin qarşısında Türkiyə və Şimali Kıbrıs Türk Cümhuriyyəti olacaq“
20.09.2019
“Təhlükəsiz bölgə yaradılması barədə ləngimə olsa, ABŞ ilə fəaliyyətlərə son qoyular“
20.09.2019
İİTKM-in departament rəhbəri Nicat Hacızadə: Beynəlxalq Valyuta Fondu Azərbaycandakı islahatları müsbət dəyərləndirir
20.09.2019
“Aramco“ zavodlarına hücum dünyaya edilən bir hücumdur“
20.09.2019
“Əsrin müqaviləsi“ müstəqil Azərbaycan dövlətinin inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoydu

Şərh əlavə olunmayıb

    ,    
Namiq Əliyev
Ağasəf Babayev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10890

1 Müəllimlərin təkmilləşdirilməsi üçün təlimlər keçiriləcək
2 В Великобритании перешли на систему образования СССР
3 Vilayət Eyvazov sərəncamda olan rəisə vəzifə verdi
4 “Bəzi belarus tələbə qızlar artıq Azərbaycana gəlin köçməyə hazırlaşırlar”
5 “Siyasi partiyaların bir araya gəlməsi müsbət qiymətləndiriləsi hadisədir”


© Copyright 1999-2019 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Xətai rayonu, M.Mehdizadə-5, giriş 2
Tel/Fax.: (+99412) 489 08 53
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info