Çinin Orta Asiya üçün yeni strategiyası
Tarix: 13.05.2014 | Saat: 01:20:00 | E-mail | Çapa göndər


Çinin son illər Orta Asiyaya qarşı yürütdüyü siyasət bu ölkənin daxili inkişafı, siyasi və iqtisadi proseslərin qlobal dinamikasından təcridi hesab edilə bilməz. Xatırlatmaq lazımdır ki, hazırda geosiyasi cərəyan müəyyən dünya nizamının yeni memarlıq qeydiyyatı prosesidir.
Bu prosesin dominant xüsusiyyətləri transkontinental inteqrasiya layihələrini icra edir və bu da Avropa və Asiya arasında ticarətin əsaslanmasını canlandırır.
Çinin "Böyük iqtisadi İpək Yolu kəməri" 2013-ci ildə elan edilib və həyata keçirilməsi üzrə ölkənin baş naziri Li Keçzyanın Cənub-Şərqi və Orta Asiya ölkələrinə səfəri zamanı elan edilmişdi. Çinin təklif etdiyi yeni layihə Amerikanın “Yeni İpək Yolu”, Avropanın CAREC və TRACECA, eyni zamanda Rusiyanın Avrasiya İttifaqı layihələri ilə müqayisədə bir qədər “gənc”, bununla yanaşı, Orta Asiya ölkələri üçün ən cəlbedici bir layihədir.
Bu layihənin rəqib layihələrlə müqayisədə başlıca xüsusiyyətləri hansılardır?
Azad ticarət zonalarının qeydiyyatı, nəqliyyat və logistika infrastrukturu, istinad şəbəkəsi kimi “Böyük iqtisadi İpək Yolu kəməri” digər inteqrasiya strukturları altında bir dövlətin üzvlüyü ilə birləşdirilə bilər. Maraqlıdır - bu o deməkdir ki, Çin Orta Asiya dövlətləri üçün yeni "böyük qardaş" olmaq istəyir?
Layihənin başqa bir bəndi bundan ibarətdir ki, üzv ölkələr arasında bütün iqtisadi və ticarət əməkdaşlığı Çinin milli valyutası yuanla keçiriləcək. Burada da “dollar böhranı”na yaradılan şərait aydın sezilir. Eyni zamanda, bu, Çinin böyük bir regional kreditor və investor kimi davamlı nüfuzuna xidmət etmək kimi görünür.
Əlbəttə, Əfqanıstandakı qeyri-sabitlik işığında Çinin bu layihəsi gələcək Avrasiya İttifaqı çərçivəsində əlaqələrin formalaşmasında Orta Asiya ölkələrini iqtisadi seçim qarşısında qoyur.
Bütün bu cəlbedici amillər deməyə əsas verir ki, genişmiqyaslı layihə Orta Asiya ölkələrinin iqtisadi inteqrasiyasına hesablanıb.
Qeyd edək ki, Pekin regiona hərbi təhlükəsizliyin təminatçısı kimi də maraq göstərir.
Bəzi siyasətçilər Pekinin bu fəaliyyətini İmmanuel Kantın “hər şey bizim üçün” terminologiyasından yararlanmaqla, gələcəkdə “hər şey özüm üçün” statusu alacağını iddia edirlər.
Ağasəf Babayev




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
15.11.2018
Miqrantlar ABŞ ve Meksika arasında olan sərhəd hasarına çıxdılar
15.11.2018
Yaponiya yaxın 5 ildə 345 minədək əcnəbi işçi qəbul edə bilər
15.11.2018
Rusiya ilə danışıqlar 1956-cı ilin bəyanatı üzərində qurulub
14.11.2018
Mari Le Pen Makron və Merkelə qarşı: Avropa ordusu heç bir halda meydana çıxmamalıdır
14.11.2018
Fransa hökumətində Donald Trampın tənqidi tvitlərinə şərh veriblər

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Namiq Əliyev
Tural Tağıyev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10477

1 “Xaricdə təhsilimi davam etdirsəm, psixologiya sahəsini seçəcəyəm”
2 “Universitetlərdə rəhbər şəxslərin qapıları tələbələr üçün daim açıq olur”
3 Azərbaycan turizmi Yunanıstanda təbliğ olunub
4 “Alstom” BTQ üçün ilk yük lokomotivinin Azərbaycana gətiriləcəyi tarixi açıqladı
5 “Gedir dayanmadan zamanın köçü”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info