Çinin Orta Asiya üçün yeni strategiyası
Tarix: 13.05.2014 | Saat: 01:20:00 | E-mail | Çapa göndər


Çinin son illər Orta Asiyaya qarşı yürütdüyü siyasət bu ölkənin daxili inkişafı, siyasi və iqtisadi proseslərin qlobal dinamikasından təcridi hesab edilə bilməz. Xatırlatmaq lazımdır ki, hazırda geosiyasi cərəyan müəyyən dünya nizamının yeni memarlıq qeydiyyatı prosesidir.
Bu prosesin dominant xüsusiyyətləri transkontinental inteqrasiya layihələrini icra edir və bu da Avropa və Asiya arasında ticarətin əsaslanmasını canlandırır.
Çinin "Böyük iqtisadi İpək Yolu kəməri" 2013-ci ildə elan edilib və həyata keçirilməsi üzrə ölkənin baş naziri Li Keçzyanın Cənub-Şərqi və Orta Asiya ölkələrinə səfəri zamanı elan edilmişdi. Çinin təklif etdiyi yeni layihə Amerikanın “Yeni İpək Yolu”, Avropanın CAREC və TRACECA, eyni zamanda Rusiyanın Avrasiya İttifaqı layihələri ilə müqayisədə bir qədər “gənc”, bununla yanaşı, Orta Asiya ölkələri üçün ən cəlbedici bir layihədir.
Bu layihənin rəqib layihələrlə müqayisədə başlıca xüsusiyyətləri hansılardır?
Azad ticarət zonalarının qeydiyyatı, nəqliyyat və logistika infrastrukturu, istinad şəbəkəsi kimi “Böyük iqtisadi İpək Yolu kəməri” digər inteqrasiya strukturları altında bir dövlətin üzvlüyü ilə birləşdirilə bilər. Maraqlıdır - bu o deməkdir ki, Çin Orta Asiya dövlətləri üçün yeni "böyük qardaş" olmaq istəyir?
Layihənin başqa bir bəndi bundan ibarətdir ki, üzv ölkələr arasında bütün iqtisadi və ticarət əməkdaşlığı Çinin milli valyutası yuanla keçiriləcək. Burada da “dollar böhranı”na yaradılan şərait aydın sezilir. Eyni zamanda, bu, Çinin böyük bir regional kreditor və investor kimi davamlı nüfuzuna xidmət etmək kimi görünür.
Əlbəttə, Əfqanıstandakı qeyri-sabitlik işığında Çinin bu layihəsi gələcək Avrasiya İttifaqı çərçivəsində əlaqələrin formalaşmasında Orta Asiya ölkələrini iqtisadi seçim qarşısında qoyur.
Bütün bu cəlbedici amillər deməyə əsas verir ki, genişmiqyaslı layihə Orta Asiya ölkələrinin iqtisadi inteqrasiyasına hesablanıb.
Qeyd edək ki, Pekin regiona hərbi təhlükəsizliyin təminatçısı kimi də maraq göstərir.
Bəzi siyasətçilər Pekinin bu fəaliyyətini İmmanuel Kantın “hər şey bizim üçün” terminologiyasından yararlanmaqla, gələcəkdə “hər şey özüm üçün” statusu alacağını iddia edirlər.
Ağasəf Babayev




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
25.09.2018
Mərkəzi Asiyada ilk beynəlxalq turizm universiteti Astanada açılacaq
25.09.2018
PKK başçısının yaxın silahdaşı həbs olunub
24.09.2018
Moldova Konstitusiya Məhkəməsi Dodonun səlahiyyətlərini müvəqqəti dayandırlb
24.09.2018
Şoyqu açıqladı: Rusiya Suriyaya S-300 kompleksləri göndərir
24.09.2018
Stokholmda Azərbaycan tədris kursları açılıb

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Mehriban Nəsib
Araz Hüseyn
Fuad HÜSEYNZADƏ
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10139

1 Ötən tədris ilində Bakı Atatürk Liseyinin 36 məzunu dünyanın müxtəlif universitetlərinin tələbəsi adını qazanıb
2 “Bu il sığorta bazarı 40 faizdən çox genişlənib, yığımlar artıb”
3 Yalnızlıq qorxusu
4 Krivoy Roqdakı soydaşlarımız festivala hazırlaşırlar
5 “Türkiyə və Azərbaycanla yaxın münasibətlər quran Rusiya Ermənistanın maraqlarına heç bir məhəl qoymur”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info