“İnosmi.ru”: “Dünyada iqtisadi güc mərkəzi Asiyaya keçir”
Tarix: 11.06.2014 | Saat: 20:54:00 | E-mail | Çapa göndər


Rusiyanın “İnosmi.ru” saytı dünyada iqtisadi güc və istehsal mərkəzinin Asiyaya doğru dəyişməsindən yazıb. Yazıda qeyd edilir: “Biznes iqtisadi güc olan yerə gedir. 1920-ci illərdə dünya birbaşa investisiyalarının 40 faizi Britaniya biznesinə aid idi. Amma 1967-ci ildən ABŞ liderliyi ələ aldı və dünya birbaşa investisiyalarının 50 faizini əlində cəmləşdirdi. Bu quru rəqəmlərin arxasında isə nə qədər qəribə olsa da, mədəni inqilab dayanır. Britaniyalılar teleqrafı tətbiq etdilər və Latın Amerikasında dəmir yolu tikdilər. Amerikan biznesi isə Hollivud və reklamlar vasitəsilə yaxşı həyat ideyasını verib. “Kellogg’s” şirkəti varlıların ənənəvi səhər yeməyini, Kodak isə onların bayram yaddaşlarını dəyişdi. İndi isə Asiyada baş verməkdə olan korporativ inqilabın növbəsidir. O da əvvəlkilər kimi bizim dünyanın həyatını dəyişəcək. Asiya kapitalizminin bu gün əzələlərini şişirtməsi görünən faktdır. 1984-cü ildən Asiyanın dünya Ümum Daxili Məhsulunda payı 20 faizdən 28 faizə qədər artıb. Bura dünya istehsal fabriki, çox obrazlı regiondur. Burada rəqiblər qarşılıqlı çatdırılmaların ümumi zənciri ilə bağlıdırlar. Amma Britaniya ekspertləri qeyd edirlər ki, bu nəhəng orqanizmdə qlobal təfəkkür və dərketmə yoxdur.
Bu gün Asiya qara metalın dünya üzrə 76 faizini istehsal edir və onun payına çirkləndirici tullantıların 44 faizi düşür. Bununla bərabər, dünyanın tanınmış brendlərinin və elmi-texniki müəssisələrin 10 faizi bu regionla assosiasiya olunur. Asiya transmilli şirkətləri özlərinin gücündən zəif yararlanır. Dünya birbaşa investisiyalarının 17 faizi onlara mənsubdur. Varlı Yaponiya və Cənubi Koreyada “Toyota” və “Samsung” kimi superulduzlar var. Amma digər şirkətlərdən çox azı dünya arenasında öncüllər sırasında qeyd edilə bilər.
Britaniya ekspertləri hesab edirlər ki, bu Asiya kapitalizminin həddindən artıq “evdar” olmasının nəticəsidir. 2002-2010-cu illərin iqtisadi bumu zamanı daxili bazarda gəlir asan əldə olunurdu, bu da iqtisadi artımın yüksək tempdə olmasına səbəb oldu, bununla yanaşı işçi qüvvəsi və kreditlər ucuz qaldı. Asiyanın böyük şirkətlərindən üçdə ikisi dövlət və ya “kommersiya evləri” tərəfindən nəzarət olunur. Biznesdə hökmranlıq edən qruplar hökumətlərlə çox yaxındırlar və çox ucuz torpaq və istiqrazlar alırlar”.
Yazıda o da qeyd edilir ki, Asiya şirkətləri daha aktiv və qlobal olmaq üçün “ağıllanmağa” üstünlük verməlidir.
Qeyd edilir ki, şirkətlər hazırda özlərinin daxili bazarlarında özlərini əvvəlki kimi komfort və rahatlıqda hiss etmirlər. Asiya şirkətləri adaptasiya olunmağa və güclərini artırmağa başlayıblar. Regionda yeni ticari-istehsal tendensiyaları yaranıb.
Ekspertərin qənaətincə, Hindistan və İndoneziyanın aparıcı şirkətləri də sürətlə tərəqqi edirlər.
Sürətlə böyüyən şirkətlər arasında Çinin “Alibaba” adlı internet şirkətinin adı da çəkilir. Ekspertlər proqnozlaşdırırlar ki, onun dəyəri 150 milyard dollara çata bilər. Bu isə Çinin bütün peyk sənayesinin dəyərindən artıqdır. Həmçinin Çinin “China Mobile”, “Xi Guohua” və sair şirkətlərinin layihələri və istehsalı da güclənməkdədir. Həmçinin Çinin “Huawei” şirkəti “Ericsson”u telekommunikasiya cihazlarının istehsalının həcminə görə ciddi bir şəkildə keçib. Çin «Facebook»u — “Tencent” futbolçu Leonil Messini xaricdə öz xidmətləri ilə bağlı reklam üçün istifadə edir. Hindistan “Sun Pharma”sı bu gün dünyada ceneriklərin ən böyük istehsalçısıdır. Hindistanın “Tata Sons”u isə birinci dərəcəli İT şirkəti və lüks avtomobil istehsalçısı olub: “Tarix göstərir ki, istehlakçılar tez adaptasiya olunurlar. İyirmi ildən sonra Yaponiya qocalığa qarşı möcüzəli dərman buraxacaq, Hindistan – gözəl internet əlavələri, Çin isə dəbli geyimlərlə yadda qalacaq. Düyü sıyığı olan konci, dosa blinçikləri dünyada haçansa öncül olmuş qarğıdalı dənələri ilə rəqabətə girəcək. Asiya kapitalizmi bizim dünyanı və hətta, bizim səhər yeməyimizi də dəyişəcək”.

İlkin AĞAYEV




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
13.11.2018
Nazarbayev Asiyada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının yaradılmasını təklif edib
13.11.2018
NATO Avropa ordusuna qarşı çıxdı
13.11.2018
Ermənistanın dövlət strukturlarında çalışanlar ixtisar ediləcək
13.11.2018
Ermənistanda dəmiryolçular tətil elan ediblər
12.11.2018
Tümen aeroportlarına iki azərbaycanlının adları verilə bilər

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Namiq Əliyev
Tural Tağıyev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10464

1 İncəsənət dünyaya sülh gətirir
2 İsveçdə Skandinaviya Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurası yaradılıb
3 “Universitetlərdə rəhbər şəxslərin qapıları tələbələr üçün daim açıq olur”
4 Polşalı şagirdlər Azərbaycan nağıllarına illüsturasiyalar çəkiblər
5 “2019-cu ildə əmək haqları və pensiyalar artacaq”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info