Klod Salhani: Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyəti
Tarix: 24.09.2014 | Saat: 22:09:00 | E-mail | Çapa göndər


“Trend”in İngilis xəbərlər xidmətinin baş redaktoru Klod Salhaninin Oil Price.com saytında dərc olunmuş məqaləsi Azərbaycanın dünyada dəyişən geosiyasi vəziyyətlə bağlı roluna həsr olunub.
Oxuculara həmin məqaləni təqdim edirik:
Yaxın Şərq tarixi ərzində ərəblərin özünün təhrik etdiyi, miqyasına görə tayı-bərabəri olmayan qəddarlıq və dağıntıların baş verdiyi ən pis zorakılıq dövrünü yaşayır. Bizim neft-qaz yataqlarının bombardman edilməsi taktikasının şahidi olmağımız vaxt məsələsidir, özü də qısa vaxt məsələsidir.
Münaqişəyə cəlb edilmiş dövlətlərin infrastrukturunu dağıtmaq üçün böyük səylər tələb olunmayacaq. Vacib neft-qaz gəlirləri olmadan tezliklə region ölkələrindən xatirələrdən başqa heç nə qalmayacaq. Qəzza sektorunu hətta iri miqyasda təsəvvür edin...
Hazırda Suriya və İraqın neft sənayesi böyük təhlükədədir, çünki "İslam Dövləti"nin nəzarət etdiyi rayonlarda şiddətli döyüşlər gedir. Qərb şirkətləri hesab edir ki, İraqda biznes fəaliyyəti göstərmək həddən artıq təhlükəlidir. Az neft ehtiyatlarına malik Suriya isə terrorizmi dəstəklədiyinə görə artıq ABŞ və Qərbi Avropanın sanksiyalarından ziyan görüb.
Bu amilləri nəzərə almaqla, Cənubi Qafqazın neftlə zəngin ölkəsi Azərbaycan tezliklə çox vacib geosiyasi rol oynaya bilər. Sabit Azərbaycan soyuq qış dövründə Avropanı istiliklə təmin edə biləcək neft və təbii qazın potensial təhlükəsiz mənbəyindən daha çox şey deməkdir. Əhalisinin əksəriyyəti şiə müsəlmanı olan və bununla belə dünyəvi dövlət olan bu keçmiş Sovet ölkəsi getdikcə üzərinə daha önəmli rol götürür. Bu ölkə Qərbə qarşı xeyirxahdır, lakin Şərqin problemlərini də anlayır.
Fars körfəzinin neft və qaz hasil edən bəzi ölkələri istisna olmaqla, Yaxın Şərqdəki digər ölkələr ağır vəziyyətdədirlər. Suriya və İraqda hazırda gedən vətəndaş müharibəsi, eləcə də Yəmən və Liviyadakı münaqişələr səbəbindən həmin ölkələrin özlərinə gəlməsi onilliklər tələb edir.
Ərəb dünyası ilə qovuşuqda yerləşən Azərbaycan önəmli rol oynaya bilər. Azərbaycan regionda mövcud şəbəkələr və ya tikilməkdə olan boru kəmərləri vasitəsilə neft-qazını satmaqla regionda vəziyyəti sabitləşdirə bilər.
Azərbaycan mötədil müsəlmanları yaradılan demokratiyanın ağuşuna atmaqla Qərb və Şərq arasında körpü olmağa kömək edə bilər. Bu, məhz Türkiyənin oynamalı olduğu rol idi, lakin o bunu edə bilmədi. Bunun əvəzində isə ümidsizlikdən Şərqə yaxınlaşdı və Qərbdən daha da uzaqlaşdı.
Azərbaycan İsraillə təkcə səmimi əlaqələri olan deyil, həm də bu ölkə ilə bir sıra, o cümlədən hərbi sahədə əməkdaşlıq haqqında bir çox sazişlər imzalayan azsyalı müsəlman ölkələrindəndir. Azərbaycanın cənub qonşusu İranla olduqca yaxşı münasibətləri var, hərçənd ölkənin xüsusi xidmət orqanları vaxtaşırı İsrailə qarşı yönəldilmiş terrorun üstünü açırlar və çoxsaylı həbslər olur. Hamısı da olmasa, onların əksəriyyəti iranlılar olur.
Rəsmi Bakı ABŞ ilə gözəl münasibətlər saxlayır və amerikalıları burada səmimi qəlbdən qəbul edirlər. Eyni zamanda, Bakının Moskva ilə yaxşı münasibətləri var.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu günədək "qızıl orta"nı tapmaq kimi qeyri-adi bacarığını nümayiş etdirərək ərəb dünyası, Türkiyə, İran, ABŞ, Rusiya və İsraillə dostluq münasibətlərini saxlayır. Tezliklə bu bacarığa tələbat arta bilər.




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
12.11.2018
Yol polisi Bakıda yük daşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan nəqliyyat vasitələri sahiblərinə müraciət edib
12.11.2018
Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasında Konstitusiya Günü qeyd olunub
12.11.2018
Bakıdan Misirin Şarm əl-Şeyx şəhərinə birbaşa çarter reysi açılıb
12.11.2018
Daşkənddə Dövlət Bayrağı Günü qeyd olunub
08.11.2018
Yük maşınlarının Bakıya daxil olması üçün marşrutlar müəyyən edilib

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Tural Tağıyev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Mehriban Nəsib
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10456

1 İncəsənət dünyaya sülh gətirir
2 İsveçdə Skandinaviya Azərbaycanlılarının Koordinasiya Şurası yaradılıb
3 “Universitet müəllimi 30-40 il əvvəl qazandığı bilik və metodlarla auditoriyaya girməməlidir”
4 “Universitetlərdə rəhbər şəxslərin qapıları tələbələr üçün daim açıq olur”
5 Polşalı şagirdlər Azərbaycan nağıllarına illüsturasiyalar çəkiblər


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info