İŞİD qədim Assuriya şəhəri Nimrudu darmadağın etdi
Tarix: 06.03.2015 | Saat: 18:43:00 | E-mail | Çapa göndər


“The Guardian”: “İŞİD son hücumunu dünyanın ən möhtəşəm arxeoloji və mədəni sərvətlərindən birinə qarşı gerçəkləşdirib”

İŞİD döyüşçüləri İraqda qədim Assuriya şəhəri olan Nimrudu talan edərək yerlə-yeksan ediblər. “The Guardian” yazır ki, bu barədə İraq hökuməti məlumat yayıb. Qeyd edilir ki, İŞİD özünün ən son hücumunu dünyanın ən möhtəşəm arxeoloji və mədəni sərvətlərindən birinə qarşı gerçəkləşdirib. Mosul şəhəri yaxınlığındakı tayfadan olan mənbə bildirib ki, İraqın İslamdan öncəki abidələrini və irsini “büdpərəstlik” hesab edən “cihadçılar” 3 min ildən çox yaşı olan və Dəclə çayı sahilində yerləşən qədim şəhəri talan ediblər. Nimruda qarşı bu barbar yürüşü İŞİD-in Mosuldakı heyrətamiz muzey heykəllərini və əsrarəngiz oymaları qırıb-sındırması ilə bağlı videonun yayılmasından cəmi bir həftə sonra baş verib. Qeyd edək ki, İŞİD-çilər Mosulu və ümumilikdə İraqın şimalının çox hissəsini ötən iyunda ələ keçiriblər.
İraqın turizm və qədim sərvətlər nazirliyi bildirib ki, qəddar terrorçu qruplar dünyanın iradəsinə və insan hissiyyatına qarşı dayanmaqda davam edir: “Onlar növbəti dəfə düşüncəsiz və yaramaz davranışları ilə Nimrud şəhərinə hücum ediblər və şəhəri ağır buldozerin ağzına veriblər və eramızdan 13 əsr öncəyə aid olan arxeoloji füsunkarlıqlara əl qoyublar, onları ələ keçiriblər”.
Qeyd edək ki, Mosuldan 20 mil cənubda yerləşən Nimrud təxminən eramızdan öncə, 1259-ci illərdə tikilib. Dörd əsr sonra isə Nimrud, öz zamanında ən güclü dövlət olan və müasir Misir, Türkiyə və İranı da əhatə edən neo-Assuriya imperiyasının paytaxtına çevrilib. Bu imperiyaya aid maddi qalıqların sağ qalmış bir çox abidələri illər öncə arxeoloqlar, xüsusilə də avropalılar tərəfindən aradan çıxarılıb. Buraya qanadlı öküzlər də daxildir. Bu öküz heykəlləri indi London Britaniya Muzeyində saxlanılır. Bundan başqa, yüzlərlə bahalı daşlar və qızıl parçaları arxeoloqlar tərəfindən Bağdada aparılıb.
Amma qədim şəhərin İraqın şimalında yerləşən qalıqları 19-cu əsrdən başlayaraq ekspertlər tərəfindən qazılmaqda idi. Britaniyalı arxeoloq Maks Mallovan və onun arvadı, kriminaldan yazan yazıçı Aqata Kristi Nimrudda 1950-ci illərdə işləyiblər.
Yerli tayfadan olan mənbə “Reuters”ə bildirib ki, İŞİD üzvləri Nimrud arxeoloji şəhərinə gələrək ondakı dəyərli nəsnələri talan ediblər, şəhəri yerlə bir ediblər: “Oradakı qəsri, heykəlləri, divarları İŞİD tamamilə dağıdıb”.
Arxeoloqlar qədim İraq mədəniyyətinə qarşı bu barbar hücumunu 2001-ci ildə Bamyan Buddhasda Talibanın törətdiyi dağıntılarla müqayisə ediblər. Amma İŞİD təkcə qədim abidələri dağıtmayıb, onlar həm də özlərinə rəqib bildikləri müsəlmanların da ibadət yerlərinə amansızca zərər vurublar, dağıntılara məruz qoyublar.
Ötən həftə yayılan videoda İŞİD-çilərin heykəl və oymaları dəmir çəkic və burğularla darmadağın etdikləri görünür. Bundan başqa, onların Nergal Darvazasındakı böyük öküz heykəlinə necə xətər yetirdikləri də açıq görünür.
Arxeoloqlar bildiriblər ki, İŞİD-in vurduğu bu zərərin miqdarını hesablamaq çətindir. Çünki abidələrin bir çoxunun yalnız surəti orda olub. Amma onlarla birlikdə bir çox qiymətsiz arxeoloji predmetlər dağıdılıblar. Bu dağıdılanlar sırasına İraqın şimalında olan, 2 min ildən çox yaşı olan, heyrətamiz sütunlar şəhəri Hatrada olan abidələr də daxildir.
Məlum olduğu kimi, İŞİD özünü İraq və Suriyanın bir hissəsində xilafət elan edib və digər müsəlman təriqətlərinə qarşı amansız və qəddar davranmağı ilə yadda qalıb. Ötən iyulda onlar Yunus peyğəmbərin Mosuldakı qəbrini dağıtmışdılar. Onlar şiə ibadət yerlərinə hücum etməkdən əlavə, Mosul xristianlarına İslama dönmək üçün ultimatum vermişdilər və demişdilər ki, xristianlar ya dini xərac olan cizyə ödəməlidirlər, ya da qılıncla öləcəklər. İŞİD bundan başqa Mosulun qərbindəki Sincar dağlarında məskunlaşmış yezidi azlığını hədəfə alıb.
Qeyd edək ki, İŞİD-in əsas ilhamvericilərinin və belə barbar qrupların Şərq-müsəlman dünyasında ortaya çıxmasının əsas ssenaristlərinin Qərbə axtarılması heçdəəbəs deyil. İndiyə qədər müsəlmanlığın 1500 illik tarixi boyunca,heç vaxt abidələrə qarşı bu cür barbar davranışları nümayiş etdirilməyib. Yazıda da oxunduğu kimi, yalnız 19-cu əsrdən başlayaraq, avropalılar arxeoloji qazıntı adı altında bu cür abidələrə qarşı hər cür ekspedisiyalar təşkil ediblər. Onların arasında arxeoloqlarla yanaşı, antikvar dəllalları, soyğunçuları, quldurlar,macəra axtaranlar və sair avaralar olub. Təsadüfi deyil ki, bu abidələrin əsas qisimləri o vaxtdan Avropamuzeylərində peyda olmağa başlayıb.İndinin özündə də Avropa muzeylərindən əlavə, Qərbdə tarixi predmetləri əldə etmək istəyən antikvar kolleksionerləri və bu sahədə iştahları böyük olan milyarderlər az deyil.Və İŞİD-in bəzi abidələri ələ keçirməsi və mənimsəməsi məhz bu cür dəllallar üçün əlverişlidir. Belələri İŞİD-lə sövdələşməyə girərək, dağıntı səhnəsi yaratmaqla, antikvarları dəyər-dəyməzə daşıyıb apara bilərlər. Ona görə də gələcəkdə qədim İraqa məxsus hansısa tarixi abidənin orijinalının bir Qərbli milyarderin evindən çıxmasına təəccüblənmək lazım olmazdı…
Bundan başqa, avropasentristlərin Şərqin bütün orijinal mədəniyyətini inkar etdikləri və ideoloji cəbhə yaratdıqları bir şəraitdə, qədim Şərq mədəniyyətinə qarşı bu cür barbarlıqların haradan qaynaqlandığı barədə də çox baş sındırmaq lazım gəlmir… Misir piramidalarını “misirlilərin yox, hansısa yadplanetlilərin tikdiyini”, Evklid həndəsəsindəki əsas teoremlərin əsl müəllifləri olan Misir kahinlərinin əslində “hesablama bilmədikləri, yalnız əşyaları qatlamaqla bucaq aldıqlarını” “kəşf edən”lərin ayaq aldığı dünyada hər cür müdaxilələr mümkündür…

İlkin AĞAYEV




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
19.09.2018
USAİD Gürcüstanda iqtisadi islahatlar üçün 1,5 milyard dollar ayırıb
19.09.2018
Şimali və Cənubi Koreya arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanıb
18.09.2018
Çin ABŞ-dan idxal olunan 5200-dən çox məhsulun rüsumunu artırır
18.09.2018
ABŞ Cənubi Qafqazda sabitliyin və təhlükəsizliyin bərqərar olmasında maraqlıdır
18.09.2018
Rusiya təyyarəsi vuruldu,15 hərbçi həlak oldu

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Mehriban Nəsib
Araz Hüseyn
Fuad HÜSEYNZADƏ
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10121

1 ADPU-nun rektoru yüksək balla qəbul olunan tələbələrlə görüşüb
2 Ötən tədris ilində Bakı Atatürk Liseyinin 36 məzunu dünyanın müxtəlif universitetlərinin tələbəsi adını qazanıb
3 “Bu il sığorta bazarı 40 faizdən çox genişlənib, yığımlar artıb”
4 “Son 15 il ərzində Azərbaycanda 3 mindən çox məktəb tikilib və əsaslı təmir edilib”
5 Krivoy Roqdakı soydaşlarımız festivala hazırlaşırlar


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info