“Atlantico”: “Ukrayna və Yaxın Şərqdə muzdluların yeni qızıl əsridir”
Tarix: 29.03.2015 | Saat: 20:52:00 | E-mail | Çapa göndər


“Muzdlu hərbi şirkətlər sahəsində anqlo-saks ölkələri liderlik edir”

Özəl hərbi şirkətlər xarici hərbi müdaxilələrin və nizami orduların iştirakı ilə baş verən münaqişələrin ayrılmaz hissəsinə çevriliblər. Onlar sözün əsl mənasında özləri haqqında yaradılmış “avantürist” imicindən uzaqda durmağa çalışırlar və onların fəaliyyəti hadisələrin gedişinə ciddi təsir göstərir. İraqdakı müharibə zamanı geniş ictimaiyyətə bu cür özəl hərbi şirkətlərin, xüsusən “Blackwater” şirkətinin önəmi aydın olmuşdu. Onun adı sonradan “Academy” oldu. Bəs bu cür özəl şirkətlərlə əməkdaşlıq dövlət və dövlətə yaxın strukturlara nə verə bilər? Onların münaqişələrdə rolu necədir?
Bu barədə Fransanın “Atlantico” media qurumunda “Ukrayna və Yaxın Şərqdə muzdluların yeni qızıl əsridir” başlıqlı yazıda ekspert Filip Şaplo maraqlı fikirlər və faktlar irəli sürüb: “Son 4 min il dünyada resurs və vəsaitlərin çatışmazlığı qaydaları ilə müşayiət olunub. Söhbət insani, maliyyə və texniki resurslardan gedir. Əgər siyasətçilərə əməliyyatlar aparmaq lazımdırsa, onlar özəl sektora müraciət edirlər. Siyasi hakimiyyət, hərbi sahibkarlar və “muzdlular” adlanan icraçılardan ibarət üçbucaq, artıq əvvəlki zamanlardan fərqli anlam kəsb etməyə başlayıb.
İraqda, Əfqanıstanda və Afrikada resursların çatışmazlığı ilə bağlı mübarizənin məntiqi dəyişməz olaraq aktual idi. Bu, təlim proqramları, hava və dəniz nəqliyyatı, kəşfiyyat, loqistik dəstək və hərbi əməliyyatlara da aid edilə bilər.
Bu gün özəl hərbi şirkətlər öz legitimliklərini daha çox təsdiq etdirməyə çalışırlar.
Bu gün hər şey bizneslə müəyyən edilir. Həmin şirkətərin əsas təqdim etdiyi xidmətlər beş, ya da altı cürdür: təhlükəsizlik(insanların və obyektlərin qorunması, dənizdə qarovul, istehkamçılıq), təlim kursları(sadə əsgərlərdən pilotlara qədər), hərbi resursların çatışmazlığı şəraitində logistik dəstək, kəşfiyyat və sülhyaradıcı əməliyyatlar kimi xidmət növləri bura aiddir”.
Ekspert bildirib ki, bu cür hərbi şirkətlər sahəsində əsasən anqlo-saks ölkələri(ingilisdilli ölkələr) liderlik edir. Bu şirkətlər hələ 1990-cı illərin əvvəllərindən yaranmışdı və indi onların çoxu böyük şirkətlərə çevriliblər. Məsələn,
“DynCorp International” şirkətinin artıq 24 min əməkdaşı var və şirkət bu sahədə bütün istiqamətlərdə xidmətlər təklif edir: “Fransızlar və skandinaviyalılar bu sahədə əsasən yoxsul bazarlarda fəaliyyət göstərirlər. Burada Türkiyə, Çin və Rusiyadan olan yeni oyunçular da peyda olur. Cənubi Afrika Respublikasına əsaslanan şirkətlərin fəaliyyəti barədə də qeyd etmək olar: 1990-cı illərdə demobilləşdirilmişlərdən çoxu Afrika, İraq və Əfqanıstanda peyda olmuşdu. Uzun müddət bu hərbi şirkətlərin keçirdikləri əməliyyatlar əsasən, İraq və Əfqanıstanla məhdudlaşmışdı. İraqda 120 min hərbçi olanda, orada 120 min “müqaviləli” də vardı. Amma “müqaviləli” tamamilə “muzdlu” sayıla bilməz. Çünki “müqaviləli” qabyuyan və yol fəhlələri də ola bilər”.
Ekspertə görə, hazırda Afrikada fransızlar və amerikanlara aid özəl hərbi şirkətlər bir-birilərilə aktiv rəqabətdədirlər.
Ekspert bildirir ki, əgər bu cür özəl hərbi şirkətlərin maliyyələri dayansa, ciddi risklər yarana bilər: Məsələn, şirkətlər sifariş verən ölkənin təbii resurslarının bir hissəsini maliyyə əvəzinə ələ keçirə bilərlər.


İlkin AĞAYEV




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
23.03.2019
Astana şəhərinin yeni adı Nur-Sultan oldu
22.03.2019
Ermənistanda qazın qiyməti artacaq
21.03.2019
“Ermənistan hakimiyyəti Qarabağ danışıqlarına hazır deyil“
20.03.2019
Dariqa Nazarbayeva Qazaxıstan parlamenti Senatının sədri seçilib
19.03.2019
Ermənistan Azərbaycanla azaraq sərhədi keçmiş vətəndaşların mübadiləsinə hazırdır

Şərh əlavə olunmayıb

    ,    
Namiq Əliyev
Tural Tağıyev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10702

1 Elektromaqnitizmin müxtəlif sahələrinə mühüm töhfələr verən görkəmli azərbaycanlı alim
2 Azərbaycan xalqı zəngin mədəniyyətə sahibdir
3 Lənkəranın ucqar kənd məktəbində Novruz şənliyi keçirilib
4 Yuliya Naçalova vəfat edib
5 İraqda bərə qəzaya uğrayıb: 71 ölü


© Copyright 1999-2019 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Xətai rayonu, M.Mehdizadə-5, giriş 2
Tel/Fax.: (+99412) 489 08 53
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info