“Atlantico”: “Ukrayna və Yaxın Şərqdə muzdluların yeni qızıl əsridir”
Tarix: 29.03.2015 | Saat: 20:52:00 | E-mail | Çapa göndər


“Muzdlu hərbi şirkətlər sahəsində anqlo-saks ölkələri liderlik edir”

Özəl hərbi şirkətlər xarici hərbi müdaxilələrin və nizami orduların iştirakı ilə baş verən münaqişələrin ayrılmaz hissəsinə çevriliblər. Onlar sözün əsl mənasında özləri haqqında yaradılmış “avantürist” imicindən uzaqda durmağa çalışırlar və onların fəaliyyəti hadisələrin gedişinə ciddi təsir göstərir. İraqdakı müharibə zamanı geniş ictimaiyyətə bu cür özəl hərbi şirkətlərin, xüsusən “Blackwater” şirkətinin önəmi aydın olmuşdu. Onun adı sonradan “Academy” oldu. Bəs bu cür özəl şirkətlərlə əməkdaşlıq dövlət və dövlətə yaxın strukturlara nə verə bilər? Onların münaqişələrdə rolu necədir?
Bu barədə Fransanın “Atlantico” media qurumunda “Ukrayna və Yaxın Şərqdə muzdluların yeni qızıl əsridir” başlıqlı yazıda ekspert Filip Şaplo maraqlı fikirlər və faktlar irəli sürüb: “Son 4 min il dünyada resurs və vəsaitlərin çatışmazlığı qaydaları ilə müşayiət olunub. Söhbət insani, maliyyə və texniki resurslardan gedir. Əgər siyasətçilərə əməliyyatlar aparmaq lazımdırsa, onlar özəl sektora müraciət edirlər. Siyasi hakimiyyət, hərbi sahibkarlar və “muzdlular” adlanan icraçılardan ibarət üçbucaq, artıq əvvəlki zamanlardan fərqli anlam kəsb etməyə başlayıb.
İraqda, Əfqanıstanda və Afrikada resursların çatışmazlığı ilə bağlı mübarizənin məntiqi dəyişməz olaraq aktual idi. Bu, təlim proqramları, hava və dəniz nəqliyyatı, kəşfiyyat, loqistik dəstək və hərbi əməliyyatlara da aid edilə bilər.
Bu gün özəl hərbi şirkətlər öz legitimliklərini daha çox təsdiq etdirməyə çalışırlar.
Bu gün hər şey bizneslə müəyyən edilir. Həmin şirkətərin əsas təqdim etdiyi xidmətlər beş, ya da altı cürdür: təhlükəsizlik(insanların və obyektlərin qorunması, dənizdə qarovul, istehkamçılıq), təlim kursları(sadə əsgərlərdən pilotlara qədər), hərbi resursların çatışmazlığı şəraitində logistik dəstək, kəşfiyyat və sülhyaradıcı əməliyyatlar kimi xidmət növləri bura aiddir”.
Ekspert bildirib ki, bu cür hərbi şirkətlər sahəsində əsasən anqlo-saks ölkələri(ingilisdilli ölkələr) liderlik edir. Bu şirkətlər hələ 1990-cı illərin əvvəllərindən yaranmışdı və indi onların çoxu böyük şirkətlərə çevriliblər. Məsələn,
“DynCorp International” şirkətinin artıq 24 min əməkdaşı var və şirkət bu sahədə bütün istiqamətlərdə xidmətlər təklif edir: “Fransızlar və skandinaviyalılar bu sahədə əsasən yoxsul bazarlarda fəaliyyət göstərirlər. Burada Türkiyə, Çin və Rusiyadan olan yeni oyunçular da peyda olur. Cənubi Afrika Respublikasına əsaslanan şirkətlərin fəaliyyəti barədə də qeyd etmək olar: 1990-cı illərdə demobilləşdirilmişlərdən çoxu Afrika, İraq və Əfqanıstanda peyda olmuşdu. Uzun müddət bu hərbi şirkətlərin keçirdikləri əməliyyatlar əsasən, İraq və Əfqanıstanla məhdudlaşmışdı. İraqda 120 min hərbçi olanda, orada 120 min “müqaviləli” də vardı. Amma “müqaviləli” tamamilə “muzdlu” sayıla bilməz. Çünki “müqaviləli” qabyuyan və yol fəhlələri də ola bilər”.
Ekspertə görə, hazırda Afrikada fransızlar və amerikanlara aid özəl hərbi şirkətlər bir-birilərilə aktiv rəqabətdədirlər.
Ekspert bildirir ki, əgər bu cür özəl hərbi şirkətlərin maliyyələri dayansa, ciddi risklər yarana bilər: Məsələn, şirkətlər sifariş verən ölkənin təbii resurslarının bir hissəsini maliyyə əvəzinə ələ keçirə bilərlər.


İlkin AĞAYEV




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
25.09.2018
“İrəvan meriyasına seçkilər yalan və riyakarlığın nümunəsidir”
25.09.2018
Yaxın Şərq böyük müharibə ərəfəsində
25.09.2018
Kvirikaşvili AYİB-in beynəlxalq məsləhətçisi olub
25.09.2018
TASS: Azərbaycan silah bazarında Rusiya Federasiyasının iri tərəfdaşıdır
24.09.2018
Yerevan meri postuna seçkilərdə xeyli qanun pozuntusu və insident qeydə alınıb

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Mehriban Nəsib
Araz Hüseyn
Fuad HÜSEYNZADƏ
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10145

1 Yalnızlıq qorxusu
2 “Vətən uzaqda deyil” telelayihəsi dünya azərbaycanlılarının sevincinə səbəb olub
3 “Azərbaycanda xalq yaradıcılığına maraq artıb”
4 Cəfər Cəfərov: “Hər bir ölkənin gələcəyi yüksək səviyyəli kadrlardan asılıdır”
5 “Türkiyə və Azərbaycanla yaxın münasibətlər quran Rusiya Ermənistanın maraqlarına heç bir məhəl qoymur”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info