Britaniyada internet və sosial şəbəkələrə nəzarəti gücləndirən qanun qəbul olunub
Tarix: 18.11.2016 | Saat: 23:56:00 | E-mail | Çapa göndər


Xüsusi xidmət orqanları kompüter, planşet, noutbuk və smartfonlarda olan bütün informasiyalara nəzarət edəcək
İnternetin, sosial şəbəkələrin geniş yayılması müasir dövrümüzün ayılmaz hissəsinə çevrilib. İKT-nin belə sürətlə inkişafı özü ilə bərabər bir sıra problemlər də yaradıb. Sosial şəbəkələrdə saxta profillərin sayı-hesabı yoxdur. Həmin profillər vasitəsilə yalan məlumatların, dezinformasiyanın yayılması, müəyyən qruplar tərəfindən insanları təsir altına alması kimi kifayət qədər faktlar var. Bu məsələlər isə birbaşa dövlətin milli təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Məsələ ondadır ki, dünyanın müxtəlif yerlərində olan radikal qruplaşmalar, terror təşkilatları özlərinə tərəfdaş qazanmaq, yeni üzvlər ələ keçirmək üçün internetdən, sosial şəbəkələrdən geniş şəkildə istifadə edirlər. Çünki internet, şəbəkə vasitəsilə əlaqə saxlamaq, yazışmaq asandır. Ona görə asandır ki, onu izləmək çətindir.
İzləyəndə belə, saxta profilin altında gizlənən real şəxs və şəxsləri üzə çıxarmaq lazım olur. Bunun üçün dövlətin müvafiq orqanları- həm təhlükəsizlik, həm də rabitə sahəsinə cavabdeh qurumlar əlaqəli şəkildə işləməlidirlər. Məsələ ondadır ki, profilin saxta olmasını müəyyənləşdirən mexanizm yoxdur. Bu problem ölkəmiz üçün də keçərlidir.

Azərbaycanda saxta adlar, profil və ya hesablarla bağlı sahədəki boşluqlar aradan qaldırılacaq
Xatırladaq ki, Azərbaycanda internet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi ad və ya hesablardan istifadə edərək böhtan və təhqirlərə yol verməyin cinayət məsuliyyəti sayılması təklif edilir. Baş prokuror bununla bağlı Cinayət Məcəlləsinə 148-1 (İnternet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək böhtan atma və ay təhqir etmə) maddəsinin əlavə edilməsi ilə bağlı təkliflər layihəsi təqdim edib. Yeni maddəyə əsasən, internet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək kütləvi nümayiş etdirməklə böhtan atma və ya təhqir etmə 1000 manatdan 1500 manata qədər cərimə və ya 360 saatdan 480 saata qədər ictimai işlər, yaxud 2 ilədək müddətə islah işləri və ya 1 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

“Yeni qaydalara əsasən internet, telekommunikasiya şirkətləri, eləcə də mobil operatorlar öz müştərilərinin il ərzindəki informasiya fəaliyyətini qorumalı və arxivləşdirməlidir ki, xüsusi xidmət orqanları onlarla tanış ola bilsinlər”

Yeni maddənin “Qeyd” hissəsində isə göstərilir ki, bu maddədə “saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablar” dedikdə internet informasiya ehtiyatlarında, o cümlədən sosial şəbəkələrdə istifadəçinin şəxsiyyətini eyniləşdirməyə imkan verməyən, yəni ad, soyad və ya ata adına dair yalan məlumat yerləşdirilmiş və ya belə məlumatlar gizlədilmiş, habelə digər şəxsə aid məlumatlardan onun razılığı olmadan istifadə edilməklə yaradılmış istifadəçi adlar, profil və ya hesablar başa düşülür. Müvafiq olaraq Cinayət Prosessual Məcəlləsinə də uyğunlaşdırma düzəlişlər təklif edilir. Baş prokuror əsaslandırmasında qeyd edir ki, təklif olunan əlavə və dəyişikliklər layihəsi internet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək kütləvi nümayiş etdirməklə böhtan atma və ya təhqir etmənin qarşısının alınması və bu cür hüquq pozuntuları ilə daha səmərəli mübarizə aparılmasının təmin edilməsi məqsədini daşıyır. "Belə ki, təcrübədə, xüsusən də, internet texnologiyalarının inkişaf etdiyi bir dövrdə bir sıra şəxslər tərəfindən saxta adlar, profil və ya hesablar yaradılaraq insanların təhqir edilməsi hallarına rast gəlinməkdədir. Göründüyü kimi, bu sahənin tənzimlənməməsi və qanunvericilikdə olan müəyyən boşluqlar cinayət əməllərinin və digər bu kimi qanun pozuntularının törədilməsinə şərait yaradır. Odur ki, təklifin qəbulu hüquq pozuntularının qarşısının daha səmərəli şəkildə alınması, onlara qarşı mübarizənin gücləndirilməsi, qanun pozuntularının, onları doğuran səbəb və şəraitin aradan qaldırılması, habelə qanunvericilikdə olan müəyyən boşluqların aradan qaldırılmasını təmin etməkdir", - deyə Z. Qaralov qeyd edib.

Snouden:
“Yeni qanun Qərb demokratiyası tarixində ən güclü izləmə mexanizminin leqallaşması olacaq”
Bu gün dünyanın bir çox dövlətləri sosial şəbəkələr, ümumiyyətlə, müasir qurğular vasitəsilə saxta informasiya yayılması, informasiya ötürülməsi kimi təhlükəyə qarşı önləm almağa çalışır. Bir neçə gün öncə yayılmış xəbərlərdə qeyd edilirdi ki, Çin istehsalı olan smatfonların, demək olar ki, hamısında yerləşdirilən xüsusi qurğu istifadəçi ilə bağlı bütün informasiyaları, o cümlədən yazışmaları belə, Çinə ötürür. Böyük Britaniya da sosial şəbəkələr və mobil qurğuları izləmək üçün yeni qanun layihəsi hazırlayıb. Amerikalı kəşfiyyatçı Snouden “Twitter”də yazıb ki, Britaniyada qəbul ediləcək yeni qanun Qərb demokratiyası tarixində ən güclü izləmə mexanizminin leqallaşması olacaq. Lordlar Palatası artıq xüsusi xidmət orqanlarını izləmə səlahiyyəti ilə bağlı layihəni təsdiqləyib. Parlamentin digər palatasından keçən qanunun qüvvəyə minməsi üçün kraliçanın təsdiqi qalıb. Yeni qaydalara əsasən internet, telekommunikasiya şirkətləri, eləcə də mobil operatorlar öz müştərilərinin il ərzindəki informasiya fəaliyyətini qorumalı və arxivləşdirməlidir ki, xüsusi xidmət orqanları onlarla tanış ola bilsinlər. Məlumatın toplanması bütün qurğulara aid olacaq. Yəni kompüter, planşet, noutbuk və smartfonlarda olan bütün informasiyalar nəzarət altında olacaq. Domenlərlə bağlı informasiyalar da toplanacaq. Axtarış sistemləri və saytların daxilindəki informasiyalarla bağlı məsələ hələ tam bəlli deyil. Qeyd edilir ki, xüsusi xidmət orqanları cinayətkarların axtarılması, müxtəlif araşdırmalar, o cümlədən itkin düşənlərin axtarılması üçün bu informasiyalardan istifadə edəcəklər. Hakimiyyət orqanına hansısa cinayət sövdələşməsinin üzə çıxarılması, insanların həyatının xilas edilməsi məqsədilə kompüter və smartfonların sındırılması üçün xüsusi avadanlıqdan istifadəyə icazə veriləcək. Əvvəllər Britaniyanın daxili işlər naziri olmuş indiki baş nazir Tereza Mey bildirib ki, qanun layihəsi kompromis nəticəsində ərsəyə gəlib. Belə ki, hökumət tələb edirdi ki, istifadəçi ilə bağlı bütün informasiyalar açıqlansın. Amma bunun əleyhdarları hesab ediblər ki, bu, şəxsi həyata müdaxilə ola bilər.
Anar Miriyev




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
25.09.2018
Yaponiya hökuməti dövlət qulluqçularının çoxunun evlərində işləməsinə çalışır
25.09.2018
Roma Papası Latviyada səfərdədir
25.09.2018
Mərkəzi Asiyada ilk beynəlxalq turizm universiteti Astanada açılacaq
25.09.2018
PKK başçısının yaxın silahdaşı həbs olunub
24.09.2018
Moldova Konstitusiya Məhkəməsi Dodonun səlahiyyətlərini müvəqqəti dayandırlb

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Mehriban Nəsib
Araz Hüseyn
Fuad HÜSEYNZADƏ
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10145

1 Yalnızlıq qorxusu
2 “Vətən uzaqda deyil” telelayihəsi dünya azərbaycanlılarının sevincinə səbəb olub
3 “Azərbaycanda xalq yaradıcılığına maraq artıb”
4 Cəfər Cəfərov: “Hər bir ölkənin gələcəyi yüksək səviyyəli kadrlardan asılıdır”
5 “Türkiyə və Azərbaycanla yaxın münasibətlər quran Rusiya Ermənistanın maraqlarına heç bir məhəl qoymur”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info