Özbəkistanın xarici siyasət vektorları: Moskva və Pekin
Tarix: 12.05.2017 | Saat: 00:30:00 | E-mail | Çapa göndər


Rafik Sayfullin: “Vacib olan odur ki, Çin Özbəkistanın Mərkəzi Asiyada əsas güclərdən biri olduğunu qəbul etsin. Özbəkistan üçün Çin həlledici tərəfdaşdır. Daşkənd Çinlə münasibətlərin ona verdiyi üstünlükdən yararlanmağa çalışır”

Özbəkistan dövlət başçısı Şövkət Mirzəyev dünən Çinə səfər edib. İkitərəfli münasibətlərin müzakirə olunduğu bu səfərin əsas məqsədlərindən biri də “İpək yolu iqtisadi kəməri” ilə bağlı beynəlxalq foruma qatılmaqdır.
Ekspertlər hesab edirlər ki, bu səfər yaxın perspektiv üçün Daşkəndin xarici siyasət vektorlarını müəyyən etmək baxımından əhəmiyyətlidir. Belə ki, Özbəkistan yaxın illər ərzində də əsas diqqəti Rusiya və Çinə yönəldəcək. Amma Qərb üçün qapılar bağlı olmayacaq. Özbəkistanlı ekspert, tarix elmləri doktoru Rafik Sayfullin “Nezavisimaya qazeta” nəşrinə açıqlamasında deyib ki, bu səfər Şövkət Mirzəyevin xarici siyasət sahəsindəki aktivliyinin ilk mərhələsinin yekunudur: “O, bundan əvvəl ənənəvi müttəfiq Rusiya, Türkmənistan və Qazaxıstana səfər edib. Özbəkistan dövlət başçısı Pekinə səfər etməklə ölkənin Çinlə münasibətlərə sadiq olduğunu göstərir”. Özbəkistan dövlət başçının Pekinə səfərinin necə nəticələnəcəyi hələ bəlli deyil. Onun Rusiyaya səfəri Daşkənd üçün uğurlu alındı və investisiya sahəsində önəmli sazişlər imzalandı. Çin dövləti də Özbəkistanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir. Ötən il iki dövlət arasında ticarət dövriyyəsi 4,2 milyard dollar olub. Bu gün Özbəkistan ərazisində Çin kapitallı 700 şirkət fəaliyyət göstərir. “Jaxon” agentliyi yazır ki, Çin şirkətləri Özbəkistan iqtisadiyyatına 7,8 milyard dollar investisiya yatırıb.


Aleksandr Knyazev:
“Özbəkistan iqtisadiyyatının xarakteri belədir ki, tez gəlir etmək mümkün deyil. Ona görə də ərəb şeyxləri, Qərb dövlətləri , Yaponiya, Koreya kimi iri investorlar bu mənada Özbəkistana sərmayə yatırmayacaqlar. İri layihə isə iri investisiya tələb edir. Belə investor isə ancaq Moskva və Pekin ola bilər”


Tarix elmləri doktoru Rafik Sayfullin hesab edir ki, Çinin Özbəkistan iqtisadiyyatına yatırdığı investisiyanı artırması vacibdir: “Amma bundan vacibi odur ki, Çin Özbəkistanın Mərkəzi Asiyada əsas güclərdən biri olduğunu qəbul etsin. Çinin “İpək yolu kəməri” layihəsi çərçivəsində Yaxın və Uzaq Şərqlə bağlı çoxplanlı strategiyası var. Özbəkistan üçün Çin həlledici tərəfdaşdır. Özbəkistanın Çinə olan marağını anlamaq çətin deyil. Daşkənd Çinlə münasibətlərin ona verdiyi üstünlükdən yararlanmağa çalışır. “İpək yolu kəməri” layihəsinin həyata keçirilməsi üçün Özbəkistanın nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi lazımdır. Əks halda, bu layihə ilə bağlı planlar xoş xatirədən başqa, heç nə olmayacaq”. Ekspert Aleksandr Knyazev də hesab edir ki, Rusiya və Çin istiqaməti Özbəkistanın xarici siyasətində əsas iki vektor olacaq: “Amma Daşkənd Qərbə qapıları bağlamayacaq. Özbəkistanda çoxdan başa düşürlər ki, iki əsas mərkəzlə münasibətləri inkişaf etdirməklə müasir dünya düzənində yer tutmaq, inkişaf etmək olar. Bunlar Moskva və Pekindir. Özbəkistan iqtisadiyyatının xarakteri belədir ki, tez gəlir etmək mümkün deyil. Ona görə də ərəb şeyxləri, Qərb dövlətləri, Yaponiya, Koreya kimi iri investorlar bu mənada Özbəkistana sərmayə yatırmayacaqlar. İri layihə isə iri investisiya tələb edir. Belə investor isə ancaq Moskva və Pekin ola bilər. Rusiya və Çin öz maraqları baxımından Özbəkistanda sabitliyin olmasını istəyir. Əfqanıstandan gələn təhlükə Rusiya və Çin üçün sərfəli deyil. Oradan gələn real təhlükə Çinin layihələrinə təhdid yarada bilər”. Özbəkistan və Çin Qırğızıstan vasitəsilə dəmir yollarını birləşdirmək istəyir. Sərhədə yaxın ərazidə logistika mərkəzləri yaradılacaq.
Anar







 
Bölməyə aid digər xəbərlər
25.09.2018
Bakıda Səudiyyə Ərəbistanının milli bayramı qeyd edilib
25.09.2018
Azərbaycanın XİN rəhbəri GUAM-Yaponiya Nazirlər görüşündə iştirak edib
24.09.2018
XİN yayılan məlumatı araşdırır
24.09.2018
Azərbaycan ilə Monteneqro arasında hərbi əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib
24.09.2018
Baş nazir Novruz Məmmədovun sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin iclası keçirilib

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Mehriban Nəsib
Araz Hüseyn
Fuad HÜSEYNZADƏ
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10139

1 Ötən tədris ilində Bakı Atatürk Liseyinin 36 məzunu dünyanın müxtəlif universitetlərinin tələbəsi adını qazanıb
2 “Bu il sığorta bazarı 40 faizdən çox genişlənib, yığımlar artıb”
3 Yalnızlıq qorxusu
4 Krivoy Roqdakı soydaşlarımız festivala hazırlaşırlar
5 “Türkiyə və Azərbaycanla yaxın münasibətlər quran Rusiya Ermənistanın maraqlarına heç bir məhəl qoymur”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info