Postsovet məkanındakı münaqişələrlə bağlı yeni vəziyyət
Tarix: 02.02.2018 | Saat: 00:31:00 | E-mail | Çapa göndər


Alman politoloqdan xəbərdarlıq:
“...Dnestryanı Ukraynaya, Donbas Rusiyaya qalacaq”
Son günlər Moldova kəndləri ardıcıl şəkildə deklarasiya qəbul edərək Rumıniyaya birləşmək istədiklərini bəyan edirlər. Moldova parlamentinin deputatı Boqdan Çırdya bildirib ki, hakimiyyət də rumınlaşmanın tərəfdarlı olduğu üçün kəndlərin qonşu ölkəyə birləşməklə bağlı bəyantalarına səssiz yanaşır.
Qaqauz muxtar qurumunun rəhbəri İrina Valx isə “Nezavisimaya qazeta” nəşrinə bildirib ki, qaqauzlar “vahid Rumıniya”ya daxil olmayacaqlar və bunu 2014-cü ildə keçirilən referendumda ortaya qoyublar. Dnestryanı bölgə də Rumıniya ilə birləşməyin qəti əleyhinədir. Alman politoloq Aleksandr Rar “Nezavisimaya qazeta” nəşrinə açıqlamasında deyib ki, Avropa İttifaqı daxilində də Moldovanın Rumıniyaya birləşməsinin əleyhinə olan qüvvələr var. Əgər bu birləşmə baş tutarsa, proses Avropa İttifaqını parçalaya bilər: “Birləşmə prosesi baş versə, onda Dnestryanı Ukraynaya, Donbas Rusiyaya qalacaq”. 7 kənd tərəfindən Rumıniyaya birləşmə ilə bağlı qəbul edilən bəyanat siyasi vəziyyəti xeyli gərginləşdirib. Həmin kəndlər martın 27-də keçiriləcək bayrama hazırlaşır.

“Avropa İttifaqı daxilində də Moldovanın Rumıniyaya birləşməsinin əleyhinə olan qüvvələr var. Əgər bu birləşmə baş tutarsa, proses Avropa İttifaqını parçalaya bilər”


Xatırladaq ki, 1918-ci ilin martında Moldovanı idarə edən şura - Sfatul Çeriy Rumıniyaya birləşmə ilə bağlı deklarasiya qəbul edib. Həmin vaxt Bessarabiya 3 ay rumın qoşunlarının işğalı altında olub . 22 il sonra həmin ərazilər SSRİ-yə qaytarılıb. Həmin gün Rumıniyada dövlət bayramı kimi qəbul edilib. Prosesləri qızışdıran amillərdən biri də bu ilin Rumıniyada birləşmə ili elan edilməsidir. Rumıniyada bununla bağlı nazirlik yaradılması məsələsi də müzakirə edilir. Rumıniyanın keçmiş dövlət başçısı Trayan Besesku Moldova Milli Birlik Partiyasının fəxri sədri kimi bu ölkədə keçiriləcək parlament seçkisində iştirak etmək istəyir. Amma Moldova dövlət başçısı İqor Dodon onun vətəndaşlıqdan məhrum edilməsi ilə bağlı qərar qəbul edib və bu qərar Kişinyov məhkəməsinin qərarı ilə təsdiqlənib. Amma Moldova kəndlərində qəbul edilən bəyanatların pərdə arxasındakı təşəbbüskarlardan biri olan Besesku parlament seçkilərində iştirak etmək ümidini itirməyib. O, hesab edir ki, Moldovanın Rumıniya ilə birləşməsi ABŞ-da qəbul edilən 148-ci qətnaməyə və Helsinki Yekun Aktına uyğundur. Birləşmə ancaq moldovalıların istəyi və parlamentin qərarı ilə ola bilər. Moldovada keçirilən sorğular göstərir ki, əhalinin əksəriyyəti birləşməyə qarşıdır. Amma Konstitusiya Məhkəməsinin 6 üzvündən beşinin Rumıniya pasportuna sahib olması, nazirlərin və deputatların əksəriyyətinin Moldova ilə yanaşı, Rumıniya pasportu daşıması kimi amillər sorğunun nəticəsinin heç də həlledici amil olmadığını ortaya qoyur. Rusiyaya meyilli olan və prezident Dodonun rəhbəri olduğu sosialistlər partiyasının üzvləri arasında belə, birləşməyə müsbət yanaşanlar var. Prezidentin səlahiyyəti məhdud olduğundan Dodon birləşmə prosesinə ciddi təsir edə bilmir. Qaqauz Yeri birləşməyə qarşıdır. Qanuna əsasən, Moldovanın statusu dəyişərsə, qaqauzlar öz müqəddəratlarını müəyyənetmə hüququna malikdirlər. Amma bu vəziyyətdən çıxış yolu var. Birləşmə tərəfdarları indiki parlamentdə üstünlük təşkil edir və onlar adi səs çoxluğu ilə qanun dəyişə bilərlər. Qaqauzların başçısı İrina Valx bildirib ki, onlar 4 il əvvəl keçirilən referendumda mövqelərini ortaya qoyublar. Referendumun nəticəsinə əsasən qaqauzların 98 faizi Avrasiya İttifaqı ilə əməkdaşlığın və Moldova dövlətçiliyinin qorunmasını tərəfdarıdır. Alman politoloq Aleksandr Rar bildirib ki, o, bu məsələni alman siyasilərlə müzakirə edib: “Almaniyada Buxarestin belə bir addım atacağına şübhə edirlər. Çünki belə bir addım Avropa İttifaqında paçalanma yarada bilər. Rumıniya Rusiya deyil ki, ona qarşı yönələn bütün təzyiqlərə dözə bilsin. Bütün halda birləşmə olarsa, bu vəziyyət Moskvanın əlinə işləyəcək. Dnestryanı Ukraynaya, Donbas Rusiyaya qalacaq. Belə olan halda, Dnestryanı niyə müstəqil olmasın?”.
Anar Miriyev




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
26.04.2019
Kabildә güclü partlayış törәdilib
26.04.2019
Cәnubi Afrikada daşqınlar 70 nәfәrin hәyatına son qoyub
25.04.2019
Kim Çen In Putinə qılınc hədiyyə etdi
25.04.2019
Suriyada partlayış baş verib, ölənlər və yaralananlar var
24.04.2019
Cәnubi Afrikada daşqınlar 37 nәfәrin hәyatına son qoyub

Şərh əlavə olunmayıb

    ,    
Namiq Əliyev
Fuad HÜSEYNZADƏ
Esmira Məmmədova
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10759

1 Tarixin ibrət dərsləri...
2 Artıq bəzi sözlər yeni qaydalar əsasında yazılmalıdır
3 Gülnar Səmanın kitabının təqdimatı keçiriləcək
4 “Azərbaycan dilinin Orfoqrafiya Normaları” təsdiq edilib
5 “Israel Hayom” qəzeti: “Azərbaycan müqəddəs Odlar Yurdudur”


© Copyright 1999-2019 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Xətai rayonu, M.Mehdizadə-5, giriş 2
Tel/Fax.: (+99412) 489 08 53
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info