Rusiyalı ekspert: “Bakı və Tehran sakit şəkildə istədiklərinə nail olurlar”
Tarix: 29.03.2018 | Saat: 19:34:00 | E-mail | Çapa göndər


Politoloq Aleksandr Karavaev: “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin istifadəyə verilməsi münasibətlərin inkişafında daha böyük rol oynayacaq”

“Bakı dəmir yolu ilə öz neft-kimya və aqrar-sənaye məhsullarının daşınmasını həyata keçirməyi planlaşdırır. Yüklərin bir hissəsi Rusiyaya, digəri İran və Hindistana göndəriləcək”

İran dövlət başçısı Həsən Ruhani Azərbaycanda iki günlük səfərdə oldu. Ruhani Azərbaycana Türkmənistandan gəldi. Onun Türkmənistana səfəri çətin keçən səfər kimi dəyərləndirilirdi. Məsələ ondadır ki, Aşqabadla İranın münasibətlərində son vaxtlar problemlər yaranıb. Aşqabadın ixrac olunan qaza görə Tehrandan 2 milyard dollar tələb etməsi münasibətləri heç də yaxşı olmayan müstəviyə keçirib. Aşqabad bildirir ki, borc Tehranın əlavə qaz almağa başlamasından sonra yaranıb. Əlavə qaz isə 40 dollara deyil, 360 dollara satılıb. İran bu qədər borc məbləğini təkzib edir. Bir neçə gün əvvəl türkmən sahil mühafizə xidmətinin iki İran balıqçısını güllələməsi əlavə gərginlik yaradıb. Aşqabad onları narkokuryer, Tehran isə balıqçı adlandırır. Amma ekspertlər hesab edir ki, münasibətlərin nizamlanması ehtimalı və ehtiyacı olmasaydı Ruhani Aşqabada getməzdi. Hər iki dövlət bir-birinə ehtiyac duyur. Türkmənistana qaz satışı üçün Çindən başqa İran kimi alıcı lazımdır. İran isə şimal rayonlarını türkmən qazı ilə təmin etməyə davam etməyə pis baxmır, amma bazarın yeni şərtləri ilə. Ruhani-Berdıməhəmmədov görüşünün yekun bəyanatında yer alan fikirlər tərəflərin ümumi anlaşmaya vardığını, ən azı buna cəhd olunacağı ifadə olunub.

Bakıda tarixi əhəmiyyətli iki sənəd imzalanıb. Bunlar Xəzər dənizindəki bloklar və Astara-Rəşt dəmir yolunun tikintisinin maliyyələşməsi ilə bağlı sənədlərdir

Ruhaninin Bakı səfəri isə çox uğurlu alınıb. Onun Bakıda keçirdiyi yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan tarixi sənədlər Azərbaycan-İran münasibətlərinin daha yüksək səviyyəyə keçirəcək. Ruhani Bakıda bəyan etdi ki, İran-Azərbaycan əməkdaşlığı bu gün və sabah üçün deyil, bəlkə də iki ölkənin tarixi üçün yadda qalacaq əməkdaşlıq olacaq. İran-Azərbaycan əlaqələrinin nəinki iki ölkə , region və dünya üçün böyük əhəmiyyətə malik olduğu vurğulanıb. Tərəflərin təşəbbüsü ilə reallaşan layihələr Avrasiya qitəsi üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bakıda tarixi əhəmiyyətli iki sənəd imzalanıb. Bunlar Xəzər dənizindəki bloklar və Astara-Rəşt dəmir yolunun tikintisinin maliyyələşməsi ilə bağlı sənədlərdir. Rusiya Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun elmi əməkdaşı, politoloq Aleksandr Karavaev “Nezavisimaya qazeta”ya dəyərləndirməsində bildirib ki, İran-Azərbaycan münasibətlərində kəskin suallar olmadığından səfər çox sakit olub. Ekspert qeyd edib ki, Bakı və Tehran münasibətlər yaranan problemləri sürətli şəkildə həll ediblər: “Son iki ildə Azərbaycan və İranın münasibətlərində intensiv dinamika, ticarət-iqtisadi münasibətlərin inkişafı müşahidə olunur. Buna imkan yaradan iki faktor var: İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyaların ləğvi və Kremlin İranla infrastruktur layihələrinin inkişafına göstərdiyi xüsusi diqqət. İndidən inkişaf dəhlizi adlandırılan “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin istifadəyə verilməsi münasibətlərin inkişafında daha böyük rol oynayacaq. Moskva, Bakı və Tehranının düşüncəsinə görə, həmin dəhlizin ətrafında yeni sənaye və logistika mərkəzləri yaranacaq”. Ekspert nəşrə açıqlamasında bildirib ki, dünya bazarında neftin qiymətinin tez-tez dəyişməsi və Avropa bazarında ABŞ tərəfindən rəqabətin artması səbəbindən Bakı və Tehran tranzit məsələsində əlavə gəlir mənbəyi tapmağa çalışırlar. Onun fikrincə, tərəflər Avropa ilə Asiya arasında iki yük daşınmasına böyük maraq göstərir, “Alibaba Group” kimi qlobal internet-reteylerlərlə danışıqlar aparırlar: “Hər iki tərəf Çin yüklərinin qeyd edilən dəhlizlə daşınmasına maraqlıdır. Belə görünür ki, Bakı və Tehran sakit şəkildə istədiklərinə nail olurlar. Bir müddət əvvəl Pekin Tehranı Həmədan və Sanandajla birləşdirən dəmir yolu xəttinin çəkilməsi üçün 845 milyon dollar ayırmağa razılıq verib. Bakı və Tehran Moskva ilə birlikdə Hindistanı da bu dəhlizə cəlb etməyə çalışırlar. Doğrudur, ilk mərhələdə bu layihədən əldə olunacaq gəliri neft gəlirlər ilə müqayisə etmək mümkün deyil. Amma Azərbaycan üçün bu, böyük əhəmiyyət daşıyır. Nəzərə almaq lazımdır ki, nəqliyyat və anbar təsərrüfatının ÜDM-dəki payı 6,5 faiz təşkil edir. Elə buradan Bakının İranın dəmir yolu infrastrukturuna olan marağının səbəbi aydın olur. Tehran İran Astarasında olan yük stansiyası və terminalı 15 illiyinə Azərbaycana icarəyə verib. Əvəzində Bakı Rəşt-Astara dəmir yolunun çəkilişinin investoru kimi çıxış edəcək. Bakı dəmir yolu ilə öz neft-kimya və aqrar-sənaye məhsullarının daşınmasını həyata keçirməyi planlaşdırır. Yüklərin bir hissəsi Rusiyaya, digəri İran və Hindistana göndəriləcək”.

“Bakıda əldə edilən bu razılıq Xəzər dənizinin statusu ilə ağlı yekun konvensiyanın imzalanması istiqamətində böyük addımdır”

Ruhani Bakıda bəyan etdi ki, “Şimal–Cənub “dəhlizi İranın cənub bölgəsinin sularını, Fars körfəzini, Oman dənizini və Hind okeanını, həmçinin avtomobil yolu və dəmir yolu vasitəsilə Qafqaz, Mərkəzi Asiya və Rusiya ilə birləşdirir, eləcə də Şimali və Şərqi Avropanı: “Bu, onu göstərir ki, “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizi nə qədər böyük əhəmiyyət daşıyır. İki ölkənin Rəşt-Astara dəmir yolu barəsində qərarı dövlətlərimizin bu layihəyə nə qədər böyük əhəmiyyət verdiyinin göstəricisidir” Karavaev qeyd edib ki, Ruhani-Əliyev görüşündə müzakirə edilən əsas məsələlərdə biri də “Araz-Alov-Şərq” yataqları ilə bağlı olub. Ekspert qeyd edib ki, həmin mübahisəli yatağa görə Xəzərdə bağlı konvensiyanı imzalamaq mümkün olmayıb: “Tərəflər yatağın kimə mənsubluğuna diqqət etmədən birgə konsorsium yaradaraq, işə başlayacaqlar. Hüquqi toqquşma birgə gəlir əldə etməklə əvəzlənəcək”. Karavaev bildirib ki, “Xvalın” yatağı ilə bağlı yaranan problem Rusiya ilə Qazaxıstan arasında məhz bu sxemlə həllini tapıb. Hazırda iki dövlət həmin yatağı birgə işlədir. Ekspert onu da qeyd edib ki Bakıda əldə edilən bu razılıq Xəzər dənizinin statusu ilə ağlı yekun konvensiyanın imzalanması istiqamətində böyük addımdır.
Anar Miriyev




 
Bölməyə aid digər xəbərlər
21.09.2018
Yıldırım: “Azərbaycanı vətənim kimi qəbul edirəm“
21.09.2018
Ombudsman: “Yalnız müharibənin acısını yaşamış xalqlar sülhün dəyərini bilir”
21.09.2018
Binəli Yıldırım: Azərbaycanın qazandığı uğurlarda parlamentin böyük rolu var
21.09.2018
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Azərbaycanda səfərdədir
20.09.2018
Müxalifət yenə ianə yalvarışlarına başladı

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Mehriban Nəsib
Araz Hüseyn
Fuad HÜSEYNZADƏ
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10128

1 Ötən tədris ilində Bakı Atatürk Liseyinin 36 məzunu dünyanın müxtəlif universitetlərinin tələbəsi adını qazanıb
2 “Bu il sığorta bazarı 40 faizdən çox genişlənib, yığımlar artıb”
3 Krivoy Roqdakı soydaşlarımız festivala hazırlaşırlar
4 “Türkiyə və Azərbaycanla yaxın münasibətlər quran Rusiya Ermənistanın maraqlarına heç bir məhəl qoymur”
5 “Mübariz İbrahimov təkbaşına bir çox işğalçını məhv edərək şəhidlik zirvəsinə ucalıb”


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info