Tarixi ipək yolu – Ani şəhəri haqqında
Tarix: 15.05.2018 | Saat: 19:26:00 | E-mail | Çapa göndər


Orta əsrlərin mühüm ipək yolu şəhəri olan Ani şəhəri mədəniyyətlərin qovuşduğu bir yerdir. Ani və onun ətraf ərazilərinin tarixi haqqında ilk izlər eramızdan əvvəlki dövrlərə qədər gedib çatır.
Anidə ilk dəfə arxeoloji qazıntı və tədqiqat işləri rus arxeoloqu Nikolay Marr tərəfindən 1893-1894 və 1904-1917-ci illər arasında həyata keçirilmişdir. Türkiyə Cümhuriyyəti yaranandan sonra Ani şəhərindəki qazıntı və araşdırmalar Türk tədqiqatçıları tərəfindən həyata keçirilmişdir. Kılıç Kokten (1944-1945), Prof.Dr.Kemal Balkan (1964-1967), Prof.Dr.Beyhan Karamağaralı (1929-2005) bu sahədə araşdırmalar aparan tədqiqatçılardır. 2006-cı ildən sonra Prof.Dr.Yaşar Çoruhlu burada araşdırmalar aparmışdır.

Tarixi ipək yolu şəhərlərində olduğu kimi, Ani şəhəri də Qala (İç qala və ya Yuxarı şəhər), Şəhristan və Rabat olmaqla 3 hissədən ibarət olmuşdur. Müəyyən zaman kəsiyində şəhərin nüfuzu artdığından İç qalanın ətrafında Şəhristan və ticarətin məskəni olan Rabat hissəsinə də yayılmışdır. Səlcuqlar zamanında İç qala, Şəhristan və Rabat hissələr inkişaf etmişdir. Ani şəhəri 1064-cü ildə Səlcuq sultanı Alp Arslan tərəfindən fəth edilmiş və şəhərin katedralı Fəthiyə Camisi adı ilə Camiyəyə çevrilmişdir. Şəhərin ana giriş qapısı şəkildə gördüyünüz Arslanlı Qapıdır.

Qapı üzərində Arslan Səlcuq sultanı Alp Arslanı təmsil etmişdir. Bürc divarı üzərindəki kufi kitabə (1066) Şəddadi əmiri Əbu Sac Mənüçöhrə aiddir. Anadolu Türk üslubunda inşa edilmiş ilk cami olan Mənüçöhr Camisi də onun tərəfindən inşa edilmişdir.
Arslanlı qapıdan başqa, şəhərin (təbii sərhədini təşkil edən) kəndə keçici olan tək girişli ipək yolu körpüsünün bağlandığı Bağsəkisi Qapısı, qərbə doğru Mığmığ Dərəsi Qapısı, Acəmoğlu Qapısı, Satranç Qapısı, Qars Qapısı, Gizli (Oğrun) Qapıları da mövcuddur.
Şəhərin içərisində fərqli dinlərin və etiqadların zəngin nümunələri və sənət özəlliklərini sərgiləyən ibadət tikililəri (camilər, kilsələr, atəşgahlar), ticarətxanalar, emalatxanalar, hamamlar və karvansaralar kimi çoxlu sosial yönümlü tikililər, saray və evlər də mövcuddur. Anidə xristian dininin əlamətləri ön plana çıxarılmaqla bərabər, şəhər uzun müddət Türk və İslam dövlət başçıları tərəfindən idarə olunmuşdur.
Ani şəhəri bu gün Türkiyə Cümhuriyyətinin inzibati ərazisində bir Açıq Hava Muzeyi olaraq fəaliyyət göstərir, tədqiqatçılar tərəfindən aparılan araşdırmalar bu qədim şəhərin sirlərini daha dərindən öyrənməyə imkan verir.
Naibə Əhmədova
ADPU, Azərbaycan tarixi kafedrasının müdiri,
t.ü.f.d.








 
Bölməyə aid digər xəbərlər
15.11.2018
Mətbuat Şurası ilə AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanası memorandum imzalayıb
15.11.2018
Bakıda Dünya Diabet Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
14.11.2018
“Bakcell”in baş icraçı direktoru Londonda rəqəmsal transformasiya haqqında danışıb
14.11.2018
“Dini maarifləndirmə işinin təşkili: gerçəkliklər və perspektivlər”
14.11.2018
Slovakiyalı qonaqlar Qobustan qoruğundan xoş təəssüratla ayrılıblar

Şərh əlavə olunmayıb



    ,    
Namiq Əliyev
Tural Tağıyev
Namiq Əliyev
Namiq Əliyev
Hansı dövlətləri Azərbaycana dost hesab edirsiniz?
Türkiyə
Rusiya
ABŞ
Almaniya
Fransa
İngiltərə
Gürcüstan
Ukrayna
Belorusiya
İran
Çin

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 10471

1 “Xaricdə təhsilimi davam etdirsəm, psixologiya sahəsini seçəcəyəm”
2 “Universitetlərdə rəhbər şəxslərin qapıları tələbələr üçün daim açıq olur”
3 Polşalı şagirdlər Azərbaycan nağıllarına illüsturasiyalar çəkiblər
4 Azərbaycan turizmi Yunanıstanda təbliğ olunub
5 “Alstom” BTQ üçün ilk yük lokomotivinin Azərbaycana gətiriləcəyi tarixi açıqladı


© Copyright 1999-2013 "Palitra" müstəqil ictimai-siyasi qəzet
Azərbaycan, Bakı ş. Sahib Zeynalov 15/31
Tel/Fax.: 441-39-97, Tel: 449-55-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info